Jednako żołnierze tych formacji przyczynili się do walki o odrodzenie ukraińskiej państwowości, która rozpoczęła się po rewolucji lutowej 1917 roku. Ważną rolę w kształtowaniu się Ukraińskiej Republiki Ludowej, proklamowanej w listopadzie 1917 roku, przypisano porządkowi publicznemu, lecz jej organy ścigania zostały rozwiązane przez reżim bolszewicki, który rywalizował o władzę na Ukrainie i stworzył własną, radziecką milicję.
Milicja robotniczo-chłopska 12 grudnia 1917 roku I Ogólnoukraiński Zjad Rad proklamował władzę radziecką w Charkowie i utworzył Ukraińską Republikę Radziecką. Bolszewicy stanęli przed zadaniem utworzenia własnych organów ścigania. W tym celu radziecki rząd Ukrainy – Sekretariat Ludowy – włączył Sekretariat Spraw Sądowych, który był odpowiedzialny za organizację i zarządzanie milicją, w system ochrony bezpieczeństwa publicznego.
Na radzieckiej Ukrainie milicja robotnicza i chłopska została utworzona dekretem Rady Komisarzy Ludowych USRR z 9 lutego 1919 roku. Dekret precyzował, że jej głównym zadaniem jest „ochrona porządku rewolucyjnego i bezpieczeństwa osobistego obywateli”, a także zwalczanie elementów przestępczych”.