Oprócz handlu Szkoci zajmowali się głównie służbą wojskową. W 1577 Gdańsk zwerbował 600–700 żołnierzy szkockich, a król Stefan Batory przyjął ich do wojsk królewskich, uczestniczących w wojnie o Inflanty. Następnie coraz więcej Szkotów służyło w polskiej piechocie jako strzelcy. Regimenty szkockie uczestniczyły m.in. w bitwie pod Pskowem (1581) i w bitwie pod Chocimiem w 1621. Szkoccy żołnierze najemni walczyli w szeregach wojska polskiego aż do czasów saskich. Brali także udział w walkach morskich przeciwko Szwecji (np. Jakub Murrey) i mieli opinię wytrzymałych i odważnych żołnierzy.
Wśród Szkotów polskich istniała też nieliczna, ale wpływowa i zasłużona dla Rzeczypospolitej elita: naukowcy, lekarze, duchowni, pisarze, artyści oraz wojskowi, dworzanie i urzędnicy wysokiej rangi. Część rodzin szkockich została przyjęta do polskiego stanu szlacheckiego, jedna z gałęzi szkockiej rodziny Wolson z Gdańska za służbę u księcia Jakuba Sobieskiego i jego żony korzystała ze stanu szlacheckiegoVersuch einer Geschichte : der auf Sulitz in Westpreussen ansässig gewesenen Familie von Brauneck mit bes. Berücks. der verschwägerten, seit 1895 erloschenen Familie von Füldner und der nichtverwandten Familie von Bronk str.126