Jednym z wyznaczników dostępności jest odległość od stolicy województwa i stolicy państwa. W mniej niż 5 godzin do Warszawy nie dojedziemy na przykład z Przemyśla, Jeleniej Góry, Zgorzelca, Zielonej Góry czy Nowego Sącza. Z Nowego Sącza dojazd do Krakowa trwa ponad 3 godziny.
Walka z wykluczeniem komunikacyjnym thumb|300px|Nowo oddany do użytku przystanek kolejowy Gorzów Wielkopolski Wschodni Kompleksowe przeciwdziałanie dalszemu regresowi kolejnictwa władze Polski podjęły pod koniec lat dziewięćdziesiątych XX wieku, restrukturyzując zacofany w stosunku do krajów Europy zachodniej rynek kolejowy. Na mocy ustawy z dnia 8 września 2000 roku o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” podzielono jeden podmiot odpowiedzialny za kolejnictwo, wyodrębniając z niego przedsiębiorstwa zajmujące się organizacją odmiennych elementów przewozów kolejowych. W szczególności oddzielono zarządzanie infrastrukturą kolejową od organizacji przewozów oraz oddzielono organizację przewozów towarowych od pasażerskich i powołano osobne przedsiębiorstwo przeznaczone do organizacji przewozów kwalifikowanych pomiędzy regionami kraju.