thumb|Odznaka „Gwardia” (wzór z 1942 roku) Gwardia radziecka (ros. Советская гвардия) – jednostki i formacje wojskowe oraz okręty Sił Zbrojnych ZSRR, które otrzymały honorowy tytuł „gwardyjskich”.
Tytuł można było otrzymać: za zasługi wojskowe – za ogromne bohaterstwo, odwagę i wysokie umiejętności wojskowe wykazane w bitwach podczas II wojny światowej; w trakcie formowania – tytuł otrzymywała część artylerii rakietowej (od 4 sierpnia 1941 roku)приказ Ставки Верховного Главнокомандования № 066 от 25.01.1942 г. «О денежном довольствии личного состава гвардейских минометных частей»; w trakcie formowania – tytuł otrzymywała część wojsk powietrznodesantowych oraz jednostki specjalne wojsk inżynieryjnych; przez ciągłość – tytuł otrzymywały nowo powstałe formacje, w skład których wchodziły jednostki (formacje) wcześniej posiadające tytuł „gwardyjskie”; przez przynależność do jednostki gwardyjskiej;