thumb|200px|Zamieszki z udziałem czartystów Czartyzm (ang. chartism, od charter – karta) – masowy i radykalny ruch polityczny w latach 1836-49 w Wielkiej Brytanii, który zmierzał do wprowadzenia demokratycznych zmian w systemie wyborczym oraz poprawy sytuacji finansowej robotników.

Historia Pierwszy dokument czartystów to wydana w 1837 Karta praw ludu (The People's Charter, stąd nazwa ruchu) stworzona w Londyńskim Stowarzyszeniu Robotniczym, zapoczątkowanym przez londyńskiego rzemieślnika Williama Lovetta. Karta zawierała postulaty wyborcze: przeprowadzanie rokrocznie wyborów na podstawie powszechnego prawa wyborczego dla mężczyzn powyżej 21. roku życia, zniesienie cenzusu majątkowego dla kandydatów na posłów, tajność głosowania, przyznanie posłom diet i podział kraju na 200 równych okręgów wyborczych. Aby wywalczyć te postulaty, proponowano 2 drogi działania: pokojową oraz przy użyciu siły. Lovett należał do zwolenników pierwszej koncepcji, czyli "siły moralnej". Do zmian miało dojść na skutek petycji, wieców i demonstracji. Część Londyńskiego Towarzystwa Robotniczego opowiadała się za bardziej zdecydowanymi działaniami, w tym za walką zbrojną. Założono Londyńskie Towarzystwo Demokratyczne, którego głównym działaczem był George Julian Harney. Domagał się on, aby uzbrojeni robotnicy ruszyli na Londyn.