Waipatia – wymarły rodzaj ssaka, walenia z rodziny Waipatiidae.
Skamieniałości nieznanego wcześniej zwierzęcia znaleziono w Nowej Zelandii, w dolinie Waitaki. Znajdują się tam późnooligoceńskie skały, wśród których znajduje się kamieniołom Otekaike, gdzie znaleziono pozostałości zwierzęcia. Leży on w obrębie skierowanego ku północy klifu nad brzegiem strumienia Waipati. Jak zaznaczono później w opisie lokalizacji typowej, miejsce to leży 1,2 km na północ od The Earth-quakes oraz 5 km w kierunku zachodnio-południowo-zachodnim od Duntroon. Znalezione szczątki obejmowały pozostałości głowy.
Czaszka mierzyła 60,0 cm. Długi i wąski pysk zaopatrzony był w ostre, smukłe, bardziej leżące niż stojące w szczękach siekacze, natomiast liczne zęby policzkowe różniły się od siebie. Fordyce opisuje sięgającą daleko w tył kość szczękową, ograniczoną do podstawy czaszki zatokę klinową, szeroką kość podniebienną. Zwierzę zaliczono do waleni, jednak odmienności wskazywały na nową rodzinę tych zwierząt. Fordyce nadał mu nazwę rodzajową Waipatia, od której utworzył nazwę rodziny Waipatiidae. Nazwa rodzajowa wywodzi się z języka maoryskiego i oznacza miejsce Waipati, w pobliżu którego dokonano odkrycia. Wai oznacza po maorysku wodę, a pati znaczy płytki. Do rodzaju jego kreator zaliczył pojedynczy gatunek Waipatia maerewhenua.