Pierwsza grupa wymienionych barier, bariery zapobiegające kojarzeniu, obejmuje czynniki przeciwdziałające przekazywaniu gamet pomiędzy osobnikami różnych gatunków. O ile izolacja polega na zróżnicowaniu czasu bądź miejsca rozrodu, izolacja behawioralna polega na tym, że nawet rozmnażające się w tym samym czasie i miejscu osobniki różnych gatunków nie kopulują ze sobą. Ten rodzaj bariery rozrodczej typowy jest dla zwierząt. Jego odpowiednikiem występującym u roślin jest izolacja przez zwierzęta zapylające.
Spotykanie się osobników różnych, choć blisko spokrewnionych gatunków nie oznacza jeszcze, że musi dochodzić pomiędzy nimi do rozrodu. Otóż wykształcić się może specyficzny system rozpoznawania partnera do rozrodu.
System taki tworzy się, kiedy osobniki jednej z płci, zazwyczaj samice, nie kopulują, jeśli nie otrzymają specyficznego sygnału od samca.