Madame Sans-Gêne – historyczna komedia autorstwa Victoriena Sardou i Émile’a Moreau z 1893, opowiadająca o wydarzeniach z życia Catherine Hübscher, XVIII-wiecznej praczki, która została księżną Gdańska. Premiera spektaklu miała miejsce 27 października 1893 w paryskim Théâtre du Vaudeville. W tytułowej roli jako pierwsza występowała Gabrielle Réjane.

Fabuła

Pierwsza scena sztuki rozgrywa się 10 sierpnia 1792 w pralni Catherine Hübscher, mieszczącej się przy Rue Sainte-Anne w Paryżu. Bohaterka, która zawsze mówi co myśli, znana jest jako „Madame Sans-Gêne”. Zaręczona jest z sierżantem François Josephem Lefebvre’m, członkiem sił rewolucyjnych. Hübscher ratuje przed milicją młodego, austriackiego szlachcica, hrabiego Adama Alberta Neipperga. Lefebvre ma okazję zdradzić miejsce ukrycia mężczyzny, lecz rezygnuje z tego zamiaru, szanując wolę kobiety, by go chronić. Następnie pomagają mu w ucieczce.

Kolejna część sztuki rozgrywa się w Château de Compiègne we wrześniu 1811, za czasów panowania Napoleona Bonapartego. Lefebvre, który poślubił Hübscher, za zasługi wojskowe został mianowany marszałkiem cesarstwa oraz księciem Gdańska.