thumb|300px|Znicze nagrobne – zapalane tradycyjnie ku czci i pamięci zmarłych. Dzień Wszystkich Świętych wieczorem. thumb|Schemat budowy typowego znicza thumb|220px|Znicze nagrobne Znicz – rodzaj ogniotrwałego naczynia wypełnionego woskiem, parafiną, stearyną lub podobną substancją, w którym zatopiony jest knot.
Znicze nagrobkowe zapalane są na grobach w celu upamiętnienia osób zmarłych oraz w miejscach czczących pamięć istotnych wydarzeń historycznych. Zwyczaj palenia zniczy wywodzi się z tradycji pogańskiego święta Dziadów.
Pochodzenie nazwy Słowo znicz pochodzi od litewskiego słowa , które oznacza szeptuna, znachora, wieszcza. Samo słowo wywodzi się od litewskiego (znać, wiedzieć, prasł. *znati). Pierwszy raz w historii zostało odnotowane przez Daniela Kleina w 1653 roku w pierwszej gramatyce języka litewskiego „Grammatica Litvanica” jako żinys (łac. , pol. czarownik). O „ołtarzu Znicza” i „ogniu Znicza” pisali Teodor Narbutt, Józef Ignacy Kraszewski, Adam Tadeusz Naruszewicz, Aleksandr Afanasjew, Antoni Mierzyński. Jan Aleksander Karłowicz w swojej książce „O języku litewskim” tłumaczy: