Maciej Ruczaj (ur. 1983 w Poznaniu) – polski politolog i publicysta, ambasador RP na Słowacji (2023–2024), dyrektor Instytutu Polskiego w Pradze (2016–2023).
Życiorys Maciej Ruczaj ok. 1998–2000 przeprowadził się wraz z rodzicami do Pragi. Ukończył politologię i stosunki międzynarodowe na Wydziale Nauk Społecznych oraz anglistykę na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Karola. Praca magisterska z anglistyki dotycząca Flanna O’Briena otrzymała nagrodę Mathesiusa (2007). W 2015 doktoryzował się na podstawie dysertacji poświęconej Patrickowi Pearse'owi.
Jako dziennikarz publikuje nt. polskiej historii, literatury i społeczeństwa w czeskich, słowackich i polskich tytułach, np. w „Lidovych novinach”, .týždeň, Echo24, „Międzynarodowym Przeglądzie Politycznym” oraz „”.
Od co najmniej 2008 pracował w Instytucie Polskim w Pradze, od 2010 jako kierownik referatu programowego. Od 14 listopada 2016 do 2023 dyrektor Instytutu. Jako dyrektor Instytutu zasiadał w Czeskiej Radzie Programowej Forum Polsko-Czeskiego. 8 września 2023 został mianowany ambasadorem RP na SłowacjiPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 września 2023 r. nr 110.75.2023 w sprawie mianowania Ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej (). Misję rozpoczął 14 października 2023.