Elongacja, dygresja ciała niebieskiego, odchylenie (łac. elongatio „oddalenie, wydłużenie” od longus „długi”) – w przybliżeniu odległość kątowa pomiędzy środkiem tarczy Słońca a planetą na sferze niebieskiej. W praktyce jest to różnica długości ekliptycznych Słońca i planety. Można też określić ją jako przejście ciała niebieskiego przez punkt styczności równoleżnika niebieskiego z wertykałem.
Rozróżnia się: elongację zachodnią (ujemną; np.: elongacja Merkurego wynosi –15°, kiedy planeta znajduje się 15° na zachód od Słońca); elongację wschodnią (dodatnią; planeta jest po wschodniej stronie Słońca).
Elongacja 0° oznacza koniunkcję dolną lub górną (w zależności od tego czy planeta jest za czy przed Słońcem). Elongacja o wartości 90° i 270° nosi nazwę kwadratury (stąd określenia kwadr Księżyca: elongacja 90° to I kwadra, natomiast 270° III kwadra), zaś elongacja 180° to opozycja.
center|450px
Maksymalne wartości elongacji: planet dolnych – Merkury 29°, Wenus 48°; planet górnych – 180° (opozycja); Księżyca – 180° (pełnia).
Podczas swoich maksymalnych elongacji wszystkie ciała niebieskie jakie widać z Ziemi, są wtedy praktycznie najjaśniejsze, co sprzyja ich obserwacjom.