W gdańskim porcie udało się rodzinie dostać na statek „Narvik”, którym dopłynęli do Świnoujścia, stamtąd dalej pociągiem do MagdeburgaDie letzten Wochen in unserer Heimat Braunsberg und die Flucht 1945. Bericht von Klaus Klapper, ergänzt durch seine jüngeren Brüder Egbert und Helmut, w: Heimatbrief für den Kreis Braunsberg, Nr. 37 Sommer 2017..
Rodzina osiedliła się w Heidenheim an der Brenz, tam Helmut poszedł do szkoły. Po zdaniu matury w 1958 studiował fizykę i matematykę na Uniwersytecie w Monachium i Freiburgu. Po dwóch latach pracy naukowej nad badaniem przestrzeni kosmicznej na Uniwersytecie we Freiburgu przeniósł się na Uniwersytet w Kolonii, gdzie zajął się badaniem kryształów. W 1970 roku uzyskał stopień doktora nauk technicznych. W 1975 uzyskał stopień doktora habilitowanego w dziedzinie krystalografii i fizyki kryształu. Został profesorem tytularnym Politechniki w Akwizgranie i Uniwersytetu w Bonn.
Jego zainteresowania badawcze obejmowały wzrost kryształów, charakterystykę defektów kryształów w zależności od warunków wzrostu oraz