Trójkąt Wyszehradzki, Quadragonale, CBSS oraz Czarnomorską Współpracę Gospodarczą.

Równolegle z intensyfikacją procesów integracyjnych w ramach Wspólnot dokonywała się transformacja Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego. Już podczas majowego szczytu NATO w Brukseli w 1989 r. przedstawiciele Sojuszu z uznaniem odnieśli się do przemian w państwach rozpadającego się bloku wschodniego. Mowa była również o potrzebie ustanowienia nowego wzorca stosunków między Wschodem a Zachodem i redukcji zbrojeń. 7 czerwca 1990 Rada Północnoatlantycka wystosowała Posłanie z Turnberry, w którym zaprosiła państwa Układu Warszawskiego do współpracy. Z kolei podczas szczytu w Londynie (5–6 lipca 1990) przyjęto deklarację londyńską, która głosiła, że:

Rządy państw Układu Warszawskiego zostały następnie zaproszone do ustanowienia regularnych kontaktów. Z kolei podczas posiedzenia Rady Północnoatlantyckiej w Kopenhadze przyjęto kolejny dokument – Partnerstwo z krajami Europy Środkowej i Wschodniej. Stwierdzono w nim, że bezpieczeństwo NATO związane jest z bezpieczeństwem wszystkich państw europejskich, a umacnianie wolności i demokracji jest ściśle związane z żywotnymi interesami Sojuszu.