Jest jeziorem tektonicznym leżącym w północnoanatolijskiej strefie uskokowej rozdzielającej platformę europejską od tektonicznego bloku anatolijskiego, wzdłuż południowego brzegu akwenu przebiega jeden z uskoków. Rejon jeziora od pliocenu do dziś jest aktywny sejsmicznie i trzęsienia ziemi są liczneFranz i in. 2006, s. 715, 716. Wschodnie i zachodnie brzegi jeziora budują rzeczne lub jeziorne piaski, żwiry i iły wieku neogeńskiego i czwartorzędowego, południowe brzegi tworzą kwarcowe piaskowce, mułowce i zlepieńce interwału kreda górna – eocen, miejscami wulkanity tegoż wieku, a północne brzegi głównie skały metamorficzne o wieku od wczesnego paleozoiku do późnej kredy. Dno akwenu tworzą osady czwartorzędowe i być może także plioceńskieFranz i in. 2006, s. 717, 718, 723.
Na wschodnim wybrzeżu jeziora znajduje się miasto İznik, w starożytności i średniowieczu zwane Nicea. Wówczas akwen nosił nazwę jeziora AskańskiegoCzechowska 2025, s. 21, 22.. Pojedyncze budowle dawnej Nicei (w tym największa znana bazylika chrześcijańska miasta – Hagios Neophytos), ulokowane poza murem miejskim, zostały w późniejszym czasie zatopione przez wody jeziora i ich ruiny znajdują się współcześnie na dnie, będąc obiektem archeologii podwodnejCzechowska 2025, s.26.