Cmentarz św. Barbary we Wrocławiu (przykościelny), – najstarszy spośród trzech cmentarzy św. Barbary we Wrocławiu, którego główne pole grzebalne położone było na północ (według Encyklopedii Wrocławia na zachód) od dawnego kościoła św. Barbary. Powstał prawdopodobnie wkrótce po wybudowaniu w tym miejscu pierwszej świątyni (kaplicy cmentarnej), czyli w drugiej połowie XIII wieku. thumb|left|220px|Epitafium Jacoba Gerhardta Kornaz 1575 roku
Początkowo cmentarz, jako filialny dla parafii przy kościele św. Elżbiety, służył jako miejsce pochówku uboższych parafian (ci zamożniejsi grzebani byli w pobliżu kościoła parafialnego), później zaś także rzemieślników. W źródłach pisanych został wspomniany po raz pierwszy przez Petera Eschenloera, wrocławskiego kronikarza, który zapisał, że pochowano na nim ofiary oblężenia miasta przez wojska króla czeskiego Władysława II Jagiellończyka w roku 1474.