Również podporządkowanie wszystkich działań jednemu celowi typowe dla instytucji totalnych nie znajduje odbicia we współczesnym życiu.
Krytyce podlega też samo pojęcie instytucji totalnej, w szczególności zaś klasyfikacji tych instytucji. Oburzenie budzi zaklasyfikowanie razem obozów koncentracyjnych i szpitali, działających przecież w interesie pacjenta, dla jego dobra. Zwolennicy powołują się jednak choćby na opinię Wandy Półtawskiej, lekarki więzionej w obozie koncentracyjnym, której szpital psychiatryczny z jednakowymi piżamami, drzwiami zamykanymi na klucz i ścisłą kontrolą pacjentek przez personel skojarzył się jednak z obozem koncentracyjnym. Z drugiej strony instytucje te drastycznie różnią się pod względem oceny moralnej, są z tego punktu widzenia właściwie nieporównywalne, nawet jeśli organizacja szpitala psychiatrycznego wykazuje cechy instytucji totalnej. Ponadto prowadzone są na świecie działania mające na celu zmianę charakteru szpitali psychiatrycznych, by oddalić je od sposobu działania typowego dla instytucji totalnej.