Osoba z mentalnością ofiary może wierzyć, że: jej życie jest serią wyzwań skierowanych specjalnie przeciwko niej; życie jest pod wieloma względami straszne i poza jej kontrolą; z powodu trudnych doświadczeń życiowych zasługuje na współczucie; ma zbyt małe możliwości aby odmienić swój los, więc nawet nie będzie próbować; Mentalność ofiary bywa skutkiem przemocy. Osoby nią dotknięte zwykle doświadczyły kryzysu lub traumy. W swej istocie mentalność ofiary jest sposobem uniknięcia odpowiedzialności i krytyki, uzyskania uwagi i współczucia, oraz opanowania własnego uczucia gniewu.
Cechy Mentalność ofiary może manifestować się w szeregu różnych zachowań oraz sposobów myślenia i mówienia: Identyfikowanie innych jako przyczyny niekorzystnej sytuacji i pomijanie osobistej odpowiedzialności za własne życie i jego okoliczności. Okazywanie wzmożonej uwagi (nadmiernej czujności) w obecności innych. Wyczulenie lub przeczulenie na negatywne intencje innych ludzi. Wiara że inni ludzie mają więcej szczęścia w życiu. Ulga czerpana z litowania się nad sobą i uzyskiwania współczucia innych ludzi.