Melchiorre Cafà (1636–1667), urodzony Marcello Gafà, znany również jako Caffà, Gafa, Gaffar lub GafarPo długim okresie różnej pisowni, międzynarodowi znawcy włoskiej rzeźby barokowej ostatecznie zgodzili się na pisownię Cafà, której artysta sam używał przy podpisywaniu swoich dzieł; por. cytowana poniżej książka Sciberrasa. – maltański rzeźbiarz okresu baroku. Cafà rozpoczął obiecującą karierę w Rzymie, ale została ona przerwana przez jego przedwczesną śmierć w wyniku wypadku przy pracy. Był starszym bratem architekta Lorenzo Gafà.
Biografia 250px|thumb|right|Ekstaza św. Katarzyny
Cafà urodził się w Birgu na Malcie i podczas chrztu 21 stycznia 1636 otrzymał imię Marcello, po swoim zmarłym jako niemowlę dwa lata wcześniej bracie. Jednak nazywany był Melchior lub Melchiorre. Był dziewiątym z dziesięciorga dzieci szewca Marco Gafà i jego żony Veroniki née Spiteri. Niewiele wiadomo o jego pierwszych doświadczeniach z rzeźbiarstwem, ani wczesnych pracach. Pośrednio można zakładać, że miał powiązania z pracownią rzeźbiarską rodziny Casanova, również z okolicy Birgu. Jest udokumentowana jego, jako młodego nastolatka w 1652 i 1653 praca na Sycylii z braćmi Casanova przy wykonywaniu kamiennych rzeźb dla katedry w Syrakuzach.