Współcześnie bycie matką postrzegane jest raczej w kontekście godzenia ról zawodowych i rodzinnych aniżeli jako wypełnianie obowiązku względem ojczyzny, stąd też ideał Matki Polki nie ma już takiego znaczenia jak dawniej.

Opis Matki Polki mały|Żałobne wieści, Artur Grottger mały|Na pobojowisku, Artur Grottger

Zadaniem Matki Polki jest wychowanie dzieci w duchu patriotycznym, w umiłowaniu wolności oraz w poszanowaniu dla języka ojczystego i kultury. Tym samym, działając w ramach swojego życia rodzinnego, równocześnie służy społeczeństwu; traktowano to jako formę zaangażowania politycznego. Najczęściej jest to osoba wielozadaniowa, zmęczona i zapracowana, ale także heroiczna i gotowa do poświęceń. Symbol uwzględnia również element wyznaniowy, określając Matkę Polkę jako katoliczkę.

Stereotyp Matki Polki pojawia się również jako antonim kobiety feministycznej. Odpowiada za to dyskurs katolicko-prawicowy, który opowiada się za utrzymaniem tradycji narodowych poprzez odpowiednie wychowanie dzieci i młodzieży.