Atak umarłych () – termin publicystyczny używany w literaturze rosyjskiej i niekiedy w polskiej na określenie kontrataku 13. kompanii 226 Ziemlianskiego Pułku Piechoty przeprowadzonego 6 sierpnia 1915 roku podczas obrony twierdzy Osowiec w Królestwie Polskim na froncie wschodnim I wojny światowej. Grupa rosyjskich żołnierzy przeżyła niemiecki atak gazowy i ostatkiem sił ruszyła do kontrnatarcia, wywołując panikę w szeregach wielokrotnie liczniejszego wroga, który porzucił szturm i w nieładzie wrócił na pozycje wyjściowe. W rezultacie lokalnej potyczki załamała się niemiecka ofensywa na kierunku Osowca.

Miejsce wydarzeń Twierdze Osowiec i Modlin (Nowogieorgiewsk) były ważnymi ośrodkami obrony „worka polskiego”, jak w ówczesnym żargonie wojskowym nazywano wysunięte daleko na zachód i zagrożone z flanki północnej oraz południowej terytorium Królestwa Polskiego.

Twierdza Osowiec (Ossowitz na mapach niemieckich) była systemem czterech fortów w zakolu Biebrzy. Trzy z nich było połączonych transzejami. Twierdza osłaniała linię kolejową Ełk – Grajewo – Białystok oraz drogę do Białegostoku, ważny regionalny węzeł komunikacyjny.