Roman Ignacy Plenkiewicz (ur. 20 stycznia 1833 w Skorczowie, powiat pińczowski, zm. 4 października 1910 w Warszawie) – polski historyk literatury, literat, członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, encyklopedysta.
Życiorys Był synem Stanisława (rządcy majątków ziemskich) i Antoniny z Grządzińskich. W 1849 ukończył Szkołę Wyższą Realną w Kielcach, później sam dokształcał się w dziedzinie historii i historii literatury. Pracował jako nauczyciel, początkowo w domach szlacheckich w Kielcach (1849–1852), następnie w szkołach prywatnych w Miławczycach i Czaryżu (1852–1860) oraz w gimnazjum J. N. Leszczyńskiego w Warszawie (1861–1862). Od 1862 był profesorem języka polskiego w gimnazjum w Płocku, w latach 1865–1866 i 1875–1887 w II gimnazjum w Warszawie, 1866–1875 w gimnazjum w Piotrkowie Trybunalskim. W latach 1876–1895 pełnił funkcję profesora języka polskiego i historii w Szkole Handlowej Kronenberga w Warszawie. Od 1895 pracował jako sekretarz Komitetu Nadzorczego Towarzystwa Kredytowego Miejskiego w Warszawie.
W 1908 został członkiem wybranym Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Publikował na łamach „Rocznika Piotrkowskiego” (1871–1876) i „Tygodnia” (1873–1875), był redaktorem Encyklopedyi wychowawczej (od 1900). Ogłosił m.in.