U samicy zielono-niebieska szata mniej wyrazista i widoczna głównie w grzbietowej części ciała, od strony gardła, piersi i brzucha kolorowe pióra ustępują szarawej bieli. Skrzydła i ogon bardziej matowe, ciemnoszare. Dziób długi i dość prosty, tylko delikatnie zakrzywiony ku dołowi, u obu płci ciemny, górna część czarna, dolna u samca czerwonawa. Nogi krótkie i czarne. Poszczególne podgatunki różnią się w upierzeniu nieco proporcjami między kolorem niebieskim i zielonym.
Ekologia i zachowanie Choć pierwotnym środowiskiem występowania szafirków modrogardłych są tropikalne lasy deszczowe, spotykany jest również na obszarach przekształconych przez człowieka, jeśli tylko znajdzie tam odpowiednie źródła pokarmu. Preferuje obszary nizinne, notowany do maksymalnie 1000 m n.p.m. Na co dzień prowadzą samotniczy tryb życia, jednak w porze suchej gromadzą się licznie wraz z innymi kolibrami przy kwitnących drzewach z rodzaju Erythrina. Samce są mocno terytorialne, bronią swoich ulubionych żerowisk przed innymi kolibrami.
Lęgi odbywa w różnym czasie w zależności od regionu i rozkładu pory suchej/deszczowej, na Trynidadzie przypadają od lutego do czerwca.