Skała macierzysta – pojęcie używane w naukach geologicznych i naukach o glebie.
Geologia W petrologii termin ten oznacza protolit skały metamorficznej – skałę wyjściową.
W geologii naftowej określa się tak skałę zawierającą wystarczająco dużo kopalnej materii organicznej by, w wyniku procesów termokatalitycznych, zostały wygenerowane węglowodory, w tym ropa naftowa i gaz ziemny. Formacja skalna, która nie osiągnęła jeszcze wystarczającej dojrzałości termalnej do powstania węglowodorów jest nazywana potencjalną skałą macierzystą. Skała w której już wytworzyły się węglowodory jest nazywana jako efektywna skała macierzysta.
Gleboznawstwo W naukach o glebie skała macierzysta (określana również jako: materiał macierzysty, utwór macierzysty lub skała glebotwórcza) jest to podstawowy substrat, z którego powstaje gleba. Są to zwietrzałe utwory geologiczne stanowiące tworzywo, z którego, pod wpływem procesów glebotwórczych, powstają gleby.