Aleksandr Michajłowicz Butlerow (ros. Александр Михайлович Бутлеров, ur. w Czistopolu, zm. w Butlerowce koło m. Aleksiejewskoje) – rosyjski chemik, profesor Uniwersytetu w Kazaniu (od roku 1854) i Petersburgu (od 1869), członek Petersburskiej Akademii Nauk. Opracował teorię struktury związków organicznych. Po raz pierwszy wydzielił azobenzen. Zsyntetyzował jodek metylenu i urotropinę. Wykazał istnienie izomerii w związkach nienasyconych. Twórca kazańskiej szkoły chemików organicznych. Interesował się także pszczelarstwem i mediumizmem.
Życiorys Urodzony w rodzinie ziemiańskiej. Ojciec był oficerem w wojnie z Napoleonem Bonaparte w 1812 roku. Uczył się na prywatnej pensji, później w Gimnazjum Kazańskim. W latach 1844–1849 studiował na Uniwersytecie Kazańskim.
Od 1849 roku nauczyciel akademicki, od 1854 profesor nadzwyczajny, a od 1857 profesor zwyczajny chemii w Kazaniu. W latach 1860–1863 dwukrotnie rektor Uniwersytetu Kazańskiego. W latach 1868–1885 profesor zwyczajny chemii na Uniwersytecie Petersburskim. Od 1885 roku w stanie spoczynku, jednak dalej wykładał chemię specjalną. W 1871 roku akademik nadzwyczajny, a w 1874 akademik zwyczajny Petersburskiej Akademii Nauk. W latach 1878–1882 zmienił N. N.