Pustelnik białowąsy (Phaethornis yaruqui) – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrowatych (Trochilidae), występujący w północno-zachodniej części Ameryki Południowej. Jeden z najbardziej rozpowszechnionych gatunków pustelników na wybrzeżach Pacyfiku. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern).

Systematyka Pierwszego naukowego opisu gatunku – na podstawie holotypu pochodzącego z Yaruquí w Ekwadorze – dokonał francuski przyrodnik Jules Bourcier w 1851 roku, nadając mu nazwę Trochilus Yaruqui. Nie wyróżnia się podgatunków. Opisano podgatunek sanctijohannis z zachodniej Kolumbii, lecz jak się okazało, opis dotyczył osobników młodocianych.

Morfologia Średniej wielkości koliber o długim dziobie. Górna szczęka szara, żuchwa czerwona. Dziób samców jest prawie prosty, samic lekko zakrzywiony. Czoło, szczyt głowy, potylica, kark i grzbiet w kolorze zielonkawoniebieskim z błyszczącymi piórami. Ogon długi, czarny z białymi końcówkami sterówek. Kantarek i policzki czarniawe. Pasek oczny białopomarańczowy, pasek policzkowy jaśniejszy, białawy z pomarańczowym przebarwieniem od dzioba. Gardło białawe, tworzące śliniak w kształcie wąskiej brody. Skrzydła czarne z błyszczącymi lotkami. Upierzenie obu płci podobne.