Szybki wzrost liczby mieszkańców Rybnika doprowadził do wybudowania w mieście aż trzech szpitali. W 1858 roku powstał szpital Spółki Brackiej (Knappschaftslazarett, dzisiejszy kampus uniwersytecki przy ulicy Rudzkiej). W maju 1869 roku otwarto szpital św. Juliusza (St. Julius-Krankenhaus), który początkowo był przeznaczony wyłącznie dla kobiet. W 1886 roku na obecnej ulicy Gliwickiej uruchomiono istniejący do dziś szpital dla nerwowo i psychicznie chorych.
Rozbudowa miasta na początku XX wieku W 1906 r. zbudowana została Bazylika św. Antoniego, co spowodowało powstaniem dodatkowych dróg oraz wielu ważnych budynków w okolicy. Neogotycką świątynię z rejonem dworca kolejowego połączyła nowo zaprojektowana i powoli realizowana ulica, dziś znana jako ul. Kościuszki (ówcześnie Kaiser Wilhelm Straße). Na odcinku pomiędzy obu obiektami rozpoczął się proces zabudowywania pustych działek, trwający kilkadziesiąt lat. Tuż przed I wojną światową do użytku oddano Gimnazjum Publiczne (obecnie siedziba I Liceum Ogólnokształcące im. Powstańców Śląskich).
Postępująca zabudowa miasta skoncentrowała się w początkach XX wieku na obszarze pomiędzy starym centrum a szlakiem kolejowym i dworcem.