Treść Akcja tragicznej opowieści toczy się na zrujnowanej wojną i okupacją prowincji litewskiej w 1948 roku, skupiona głównie na poruszających przeżyciach i psychicznych doznaniach 19-letniego chłopca. Na Litwinów pod nową okupacją – sowiecką, spadają represje w postaci politycznych prześladowań i ekonomicznych obciążeń; próby oporu podejmują tylko ukrywający się wciąż w lasach nieliczni partyzanci. Zamożniejszy od innych chłop Jurgis Pliauga wspiera ich zaopatrzeniem, żyjąc na uboczu i starając się nie ściągać na siebie uwagi miejscowych organów władzy sowieckiej. Bezpośredni kontakt z niewielkim oddziałem „leśnych” utrzymuje jego przybrany syn Unte, który zagubiony w złożonej rzeczywistości, usiłuje też określić własną tożsamość, dociekając swego prawdziwego pochodzenia. Zrównoważony i małomówny 19-latek szuka także rozeznania pomiędzy kłamstwem i prawdą, stykając się dokoła z przemocą i zdradą, i będąc ich świadkiem również w partyzanckim oddziale, z którym współdziała. W domu jego rezerwę wzbudzają niejasne relacje łączące ojca z gospodynią i żoną. Osobisty jego stosunek do Pliaugi, nacechowany brakiem naturalnej serdeczności i pewnym dystansem, powoli jednak się zmienia, gdy stopniowo poznaje dramatyczną historię własnej i przybranej rodziny.