Na początku XV wieku nastąpiło wyraźne rozprzężenie dyscypliny, co związane było po części z sytuacją materialną klasztoru. Krzyżacy bowiem, w latach 1401–1403, obłożyli dobra klasztorne wysokimi podatkami w związku z narastającym konfliktem z królem Władysławem Jagiełłą. Doszły do tego epidemie w latach 1416 i 1427, a potem najazd sprzymierzonych z Polską husyckich sierotek. Husyci pod wodzą Jana Čapka z Sán w 1433 roku dokonali poważnych zniszczeń w opactwie i jego dobrach, m.in. spalili Sopot, ale nie zdobyli Gdańska, gdzie schronili się zakonnicy z OliwyF. Mamuszka, Oliwa: Okruchy dziejów, s.18..

W roku 1454 wybuchła wojna trzynastoletnia. Król Kazimierz Jagiellończyk na prośbę miast pruskich ogłosił inkorporację Prus. Wizytując miasta Pomorza odwiedził w 1457 roku OliwęF. Mamuszka, Okruchy dziejów, s.100.. Opactwo popierało Związek Pruski, wspierając finansowo i opowiadając się po stronie króla. Krzyżacy próbowali odzyskać utracone terytoria, dlatego wojska królewskie broniące Gdańska zajęły opactwo oliwskie.