thumb|Inskrypcja w łacinie Gramatyka języka łacińskiego – opis zjawisk gramatycznych w języku łacińskim.
Łacina jest językiem silnie fleksyjnym – wiele słów ulega odmianie polegającej zasadniczo na dodaniu odpowiedniej końcówki do tematu wyrazu. Wyróżnia się 5 deklinacji – wzorców odmian rzeczowników, przymiotników, zaimków i liczebników – oraz 4 koniugacje – wzorce odmian czasownika. Poprzez odpowiednie końcówki fleksyjne wyrażana jest funkcja składniowa danego słowa, dzięki czemu tego zadania nie musi przejmować ściśle określony szyk wyrazów – jest on swobodny, choć nie całkowicie dowolny.
Mówiona łacina używana przez rodzimych użytkowników tego języka była zróżnicowana terytorialnie i ulegała naturalnym zmianom w czasie. Później wykształciły się z niej języki romańskie. Z kolei w przypadku łaciny pisanej za wzorcową przyjęło się łacinę z okresu klasycznego (I w. p.n.e. – I w. n.e.), a zwłaszcza używaną przez twórców takich jak Cyceron, Cezar i Wergiliusz. Początkowo zresztą nie rozróżniano analizy gramatycznej języka i analizy literatury – obie mieściły się w pojęciu gramatyka, która była jedną ze sztuk wyzwolonych.