thumb|250px|Mniejszość polska na Ukrainie według Wszechukraińskiego Spisu Ludności 2001 thumb|250px|Msza święta w katedrze żytomierskiej z udziałem Józefa Piłsudskiego po zdobyciu miasta w ramach wyprawy kijowskiej w 1920 roku Polacy w obwodzie żytomierskim – na terenie obwodu żytomierskiego mieszka 49 tysięcy osób deklarujących narodowość polską (według spisu powszechnego z 2001 roku). Jest to największe skupisko polskiej mniejszości narodowej na Ukrainie. Polacy zamieszkują m.in. Żytomierz, Dołbysz, Nowogród Wołyński, Korosteń, Berdyczów i Emilczyn.

Obecność Polaków w tej części Ukrainy sięga czasów Rzeczypospolitej Obojga Narodów, kiedy to nastąpił rozwój polskiego osadnictwa (XVII wiek). Po II rozbiorze Polski Żytomierszczyzna stała się częścią Imperium Rosyjskiego prowadzącego politykę rusyfikacji i zwalczania polskości. Rosyjski spis ludności z 1897 roku wykazał ponad 65 tysięcy Polaków mieszkających na Żytomierszczyźnie. Po I wojnie światowej, wojnie domowej w Rosji i wojnie polsko-bolszewickiej Żytomierszczyzna znalazła się w granicach ZSRR. Początkowo władze sowieckie utworzyły Polski Rejon Narodowy im. Juliana Marchlewskiego z siedzibą w Dołbyszu jako próba stworzenia namiastki sowieckiej Polski, ale w latach 30.