Balsam jerozolimski – środek leczniczy wytwarzany na bazie ziołowej, którego receptura opiera się na zapisach farmaceuty Oswalda Crolliusa z XVII wieku.
Historia W 1609 niemiecki lekarz i farmaceuta Oswald Crollius podał recepturę specyfiku na rany, nazywając go Balsamum vulnerarium efficacissimumW dziele Basilica Chymica.. Recepturę znali w XVIII wieku franciszkanie z Kustodii Ziemi Świętej, prowadzący aptekę przy klasztorze Najświętszego Zbawiciela w Jerozolimie. Ojciec Antonio Menzani wytwarzał w oparciu o recepturę Crolliusa lek na rany, udostępniając go miejscowej ludności i pątnikom z Europy. Franciszkanie nazywali go Balsamem jerozolimskim. W archiwum państwowym w Wenecji, z którą minoryci z Bliskiego Wschodu utrzymywali stałe relacje, zachował się oryginalny odpis jerozolimskiej receptury pochodzący z czasów o. Menzaniego. Do przygotowania balsamu używano w Jerozolimie czterdziestu składników, m.in.: spirytusu winnego, kwiatów i nasion dziurawca, balsamu peruwiańskiego, oleju bursztynowego, benzoesu sumatrzańskiego, drewna aloesu, szyszkojagód jałowca. Balsamu używano zewnętrznie i doustnie w postaci rozcieńczanych kropel.