W 1944 roku zrealizowano reformę rolną, która przyczyniła się do powstania licznych problemów – prawnych, jak i odnoszących się do obiektów zabytkowych znajdujących się w majątkach ziemskich. Z kolei w 1946 w Polsce wprowadzono dekret o rejestracji i zakazie wywozu dzieł sztuki – w jego obszarze mieściły się dzieła plastyczne oraz przedmioty o wartości artystycznej, historycznej lub kulturowej. Praktycznie wszelkie obiekty artystyczne (z niewielkimi wyjątkami) o tych cechach podlegały obowiązkowej rejestracji, „Studia Iuridica Toruniensia” tom XI, s. 227–229.. Zachodzące w tym czasie zmiany rozpoczęły proces nacjonalizacji przedmiotów artystycznych prywatnych właścicieli oraz ich ewentualnego przekazania do instytucji państwowych.
Kolejnym istotnym wydarzeniem było utworzenie decyzją Ministerstwa Kultury i Sztuki w 1950 roku Przedsiębiorstwa Państwowego „DESA”, dzięki któremu zmonopolizowany został polski handel sztuką. Głównymi zadaniami DESY było pośrednictwo w obrocie sztuką dawną i współczesną oraz kontrola rynku antykwarycznego poprzez zapewnianie muzeom prawa pierwokupu przedmiotów zabytkowych. Pod koniec lat 80, DESA utraciła swoją dominującą pozycję w handlu antykami. W 1990 roku została sprywatyzowana i podzielona na odrębne jednostki z siedzibą w Warszawie, Krakowie i Wrocławiu.