W 1953 roku, wobec pogarszającego się stanu technicznego wchodzących w skład Dywizjonu Okrętów Podwodnych ORP „Ryś” i ORP „Żbik”, podjęto rozmowy z władzami ZSRR na temat możliwości wydzierżawienia przez Polskę okrętów podwodnych i ścigaczy okrętów podwodnych. Związek Radziecki zgodził się na dzierżawę w 1954 roku czterech małych okrętów podwodnych projektu 96, a w 1955 roku kolejnych dwóch okrętów podwodnych tego samego typu oraz czterech ścigaczy okrętów podwodnych projektu 122bis. Czas dzierżawy dla okrętów podwodnych ustalono na osiem lat, a jej roczny koszt na 93 tys. rubli za jednostkę.
25 września 1954 roku drugi wydzierżawiony okręt podwodny pod nazwą ORP „Mazur” został uroczyście wcielony w skład Marynarki Wojennej, co sankcjonował rozkaz Dowódcy MW nr 047/Org. z 30 września tego roku. Pierwszym polskim dowódcą jednostki został kpt. mar. Edward Jóźwiak. Okręt z oznaczeniem burtowym M-101 wszedł w skład Dywizjonu Okrętów Podwodnych, dołączając do „Sępa”, „Rysia”, „Żbika” i „Kaszuba”. Podczas pierwszych miesięcy służby na jednostce przebywała grupa marynarzy radzieckich, pozostałych w celu szkolenia polskiej załogi. Stan techniczny okrętu po przejęciu przez Polskę nie był najlepszy (m.in.