thumb|Ławeczka Zagłoby w Szczytnej (Jan) Onufry Zagłoba herbu Wczele – postać literacka stworzona przez Henryka Sienkiewicza w Trylogii. Jest on ucieleśnieniem stereotypu polskiego szlachcica: przejawia skłonność do trunków, tromtadracji, mitomanii. Cechują go wierność wobec towarzyszy, patriotyzm, dobroduszność i pomysłowość, która często ratuje go z opresji (słynne fortele). W kluczowych momentach uczestniczy w walnych bitwach ramię w ramię z towarzyszami. Dzięki tej wielowarstwowości jest jedną z najbarwniejszych postaci powieści i wprowadza do fabuły dużą dozę humoru.
W całej Trylogii imię pana Zagłoby występuje tylko trzy razy: na początku przedstawia się imieniem Jan, jednak uciekając z Heleną Kurcewiczówną w przebraniu dziada przybiera imię Onufry ("Zwij mnie waćpanna Onufrij, gdyż to jest moje dziadowskie imię") i tym imieniem zostaje w "Panu Wołodyjowskim" przywitany przez załogę Chreptiowa ("Niech nam żyje wielmożny Onufry Zagłoba, wszelkiego kawalerstwa największa ozdoba ").
Bolesław Prus skrytykował kreację postaci Zagłoby, pisząc:
Dalej Prus nazywa Zagłobę „sfinksem z łbem wieprza”.