W 1531 kanclerz kolegiaty NMP in Summo w Poznaniu pozwał zagrodników z Ratajów o dziesięcinę snopową z ich ról wymierzonych z folwarku królewskiego w Ratajach. Zagrodnicy bronili się, że nigdy nie płacili dziesięciny kanclerzom, a konsystorz orzekł, że jednak mają je płacić. W 1552 król polski Zygmunt August zezwolił wojewodzie poznańskiemu Stanisławowi Górce lokować miasto Stanisławowo na prawie magdeburskim, na gruntach wsi królewskiej Rataje, leżącej nad rzeką Wartą. To nowe miasto zwane było później także „Łaciną” lub po prostu „Miasteczkiem”. Leżało ono na północ od wsi Rataje, u wylotu obecnego Mostu św. Rocha.
Zachowały się także zapisy w historycznych księgach podatkowych. W 1508 pobrano podatki z folwarku Rataje. W 1563 miał miejsce pobór od zagrodników ratajskich. W 1577 pobrano podatki ze wsi Rataje należącej do wojewody poznańskiego Stanisława Górki. W 1580 miał miejsce pobór z Ratajów od 9 zagrodników, który zapłacił wojewoda poznański Stanisław Górka.