Artykuł opisuje drogi łączące Koronę Królestwa Polskiego z Wielkim Księstwem Litewskim, powstałe w pierwszej połowie XV wieku. Nabrały one znaczenia po przyłączeniu Mazowsza do Korony w 1525 roku.

Wielki Gościniec Litewski – łączył Warszawę z Wilnem przez Grodno, Sokółkę, Wasilków, Supraśl, Białystok, Bielsk Podlaski, Brańsk, Ciechanowiec, Perlejewo i most na Bugu w Grannem „drogi grodzieńskie”Wymienione osady przy tych trzech traktach powstały u wejścia w Puszczę Grodzieńską w pierwszym trzydziestoleciu XVI wieku na fali osadnictwa ruskiego spod Grodna. Nieregularna zabudowa i rozproszony układ pól zostały zastąpione w latach 1536–1566 zwartymi wsiami-ulicówkami o ściśle określonych granicach wskutek pomiary włócznej. Były one własnością królewską (od 1524 królowej Bony, od 1566 Zygmunta Augusta). Wyjątkami były: miasto Sidra, które przed 1524 rokiem otrzymali bracia Iwan i Łukasz Wołłowicze oraz Hliniszcze Małe, które Zygmunt August nadał w 1557 roku Konstantemu Jelskiemu.: Droga Nowodworsko-Goniądzka – prowadząca z Nowego Dworu do Goniądza. Przy niej i w jej pobliżu powstały wsie: Grzebienie, Jaczno, Szostaki, Grodzisk, Stockie i Dąbrowa. Droga Kuźnicko-Goniądzka – prowadząca z Kuźnicy do Goniądza.