Jądra podstawne, inaczej jądra podstawy () – grupa jąder wysyłających projekcje do kory mózgowej, wzgórza i pnia mózgu. Jądra podstawne ssaków pełnią rozmaite funkcje związane z kontrolą ruchów, procesami poznawczymi, emocjami i uczeniem się.
W odniesieniu do jąder podstawnych funkcjonuje także tradycyjny termin „zwoje podstawne”, który jest mylący, ponieważ w neuroanatomii pojęcie „zwój” odnosi się do skupień istoty szarej w obwodowym układzie nerwowym. Termin „zwoje podstawne” był dawniej używany przez neuroanatomów na zasadzie wyjątku, ale obecnie jest on wycofywany z użycia ze względu na konieczność ujednoznacznienia terminologii.
Historia Wyróżniające się podkorowe struktury anatomiczne zostały opisane przez Thomasa Willisa w 1664 roku. Przez wiele lat, termin ciało prążkowane (corpus striatum) był używany jako określenie dużej grupy elementów podkorowych, których część później okazała się niezwiązana funkcjonalnie z układem jąder podstawnych, w dodatku skorupa i jądro ogoniaste nie zostały potraktowane jako całość.