Po wojnie Ratajski podjął pracę nauczyciela geografii i rysunków w gimnazjum w Węgrowie. W latach 1945–1947 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, a 1946–1950 geografię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Stopień magistra uzyskał na podstawie pracy Zagadnienia generalizacji problemów antropologicznych na przykładzie Ameryki Południowej. W 1950 został młodszym asystentem w Zakładzie Antropogeografii Instytutu Geograficznego Uniwersytetu Warszawskiego, potem był asystentem i adiunktem w Katedrze Geografii Regionalnej Instytutu Geograficznego (kierował Pracowniami Afrykanistyczną i Kartograficzną). W 1962 obronił doktorat na podstawie pracy Polski dorobek w dziedzinie kartografii ekonomicznej w latach 1900–1958 (pod kierunkiem Stanisława Leszczyckiego), a w 1966 habilitował się (rozprawa Mapy przemysłu, ich własności metodyczne i kartometryczne). Od grudnia 1967 był kierownikiem Katedry Kartografii Uniwersytetu Warszawskiego, od 1972 profesorem nadzwyczajnym i wicedyrektorem Instytutu Geograficznego tej uczelni. Wypromował 86 magistrów i 6 doktorów kartografii. Gościnnie wykładał na Uniwersytecie Alberty w Edmonton (Kanada, 1971/1972).