Jakub Mącznik (ur. 4 grudnia 1905 w Łodzi, zm. 10 maja 1945 w Ebensee) – polski ilustrator synagog i malarz pochodzenia żydowskiego, przedstawiciel École de Paris.

Życiorys Mącznik urodził się w Łodzi, wychowywał się zaś na Bałutach. Był jednym z siedmiorga dzieci aleksandrowskiego chasyda pracującego jako lakiernik mebli i w dzieciństwie uczył się w chederze. Z czasem z rodzicami przeniósł się podczas I wojny światowej do wsi Potok koło Kielc, w których zainteresował się teatrem i uczestniczył przedstawieniach teatralnych. W 1921 powrócił do Łodzi. W 1922 przeniósł się do Warszawy, gdzie ukończył studia w Akademii Sztuk Pięknych. Następnie w 1928 powrócił do Łodzi, gdzie zaczął malować również swoje pierwsze obrazy i ożenił się z Sonią – córką krawca. W tym samym roku małżeństwo przeniosło się do Paryża, gdzie mieszkali w hotelu. Mącznik w Paryżu realizował się artystycznie, a jego żona pracowała w fabryce skórzanych płaszczy utrzymując rodzinę, gdyż obrazy Mącznika nie sprzedawały się.