mały|Palenica zilustrowana na ukraińskim znaczku pocztowym Palenica, także palanica, palanyca () – tradycyjny chleb ukraiński z mąki pszennej. Symbolizuje gościnność i szczęście. Można ją traktować jako symbol słońca. Z palenicą obchodzono pola, by wydawały plon, a w czasie świąt Bożego Narodzenia kolędnicy dostawali palenicę od gospodarzy. Z kolei palenicę dla duchownego kładziono na trumnę nieboszczyka.

W 2008 roku jedną z odmian pszenicy nazwano Palenica. W ukraińskim pawilonie podczas Biennale w Wenecji w roku 2022, artystka Żanna Kadyrowa zaprezentowała instalację artystyczną pt. „Palanyca”.

Receptura i wyrób Tradycyjną palenicę wypiekano z ciasta drożdżowego. Najpierw w garnku gotowano chmiel, który następnie wlewano do makutry, do której dodawano przesianą mąkę pszenną. Powstałe ciasto zagniatano, przykrywano i pozostawiano do ostygnięcia. Do schłodzonego ciasta dodawano drożdże lub zakwas i umieszczano na noc w nieogrzewanym piecu. Rano wyrośnięte ciasto zagniatano z mąką pszenną, dodawano ciepłą wodę i sól. Następnie ciasto wyrabiano w nocy, aż przestało kleić się do rąk. Kolejnym krokiem było podzielenie ciasta na kawałki, które następnie rozwałkowywano na stole. Powstały chleb umieszczano w piecu na drewnianej łopacie do chleba, posypanej mąką lub obłożonej parzonym liściem kapusty.