Martwy żołnierz – obraz olejny namalowany przez anonimowego malarza włoskiego w XVII wieku, znajdujący się w zbiorach National Gallery w Londynie.

Opis Młody żołnierz leży martwy w jałowym krajobrazie, a niebo wokół niego ciemnieje. Na jego twarzy maluje się śmiertelna bladość, a lewa ręka spoczywa na rękojeści miecza, jakby ją chroniła. Jego koścista, przerośnięta prawa ręka, koloru rozkładającego się ciała, leży wyraźnie na jego klatce piersiowej. Zbroja mężczyzny błyszczy w gasnącym świetle, a jedwabna kokarda zwisa bezwładnie z jego lewego buta.

Kłęb niebieskiego dymu nad głową nie łagodzi poczucia melancholii. Na bezlistnej gałęzi wisi lampa olejna; wiatr wprawił ją w ruch i jej płomień zgasł. Czaszka i kości leżą po lewej stronie, a w pobliżu trupa widoczne są bąbelki zakłócające powierzchnię małego zbiornika wodnego. Bąbelki te wkrótce pękną, nie pozostawiając śladu, a wraz z wygaszonym płomieniem należy je uznać za symbole vanitas, nawiązujące do krótkotrwałości ludzkiego życia i nagłej śmierci.

Ponad sto lat badań technicznych nie rzuciło żadnego rozstrzygającego światła na to, kto namalował to potężne, enigmatyczne dzieło, choć kiedyś przypisywano je hiszpańskiemu malarzowi Diego Velázquezowi.