Pawieł Wasiljewicz Annienkow (; ur. lub w Moskwie, zm. 20 marca 1887 w Dreźnie) – rosyjski krytyk i historyk literatury, literat, podróżnik.

Życiorys Annienkow przyszedł na świat w rodzinie ziemiańskiej. Należał do głównych przedstawicieli szlacheckiego liberalizmu Imperium Rosyjskiego. Nauki pobierał w uczelniach technicznych i na Uniwersytecie Petersburskim. W latach 1846–1847 utrzymywał kontakt z Karolem Marksem poprzez korespondencję.

Interesował się malarstwem, teatrem i literaturą, obracając się w kręgach artystycznych Petersburga. Bywał gościem na sobotnich wieczorach u Nikołaja Gogola. Pozostawił po sobie spisane o nim wspomnienia. Pod wpływem Gogola opracował swoje pierwsze dzieła literackie. Do jego głównych udziałów na rzecz rozwoju kultury rosyjskiej należy wydanie w 1855 pierwszej pełnej edycji dzieł Aleksandra Puszkina oraz cykl prac na jego temat. Pozostawił też udokumentowane informacje o Iwanie Turgieniewie, Wissarionie Bielinskim, Karolu Marksie, Michaile Bakuninie, Joachimie Lelewelu.