Księstwo wielkopolskie () – średniowieczne polskie księstwo dzielnicowe położone w Wielkopolsce ze stolicą w Poznaniu, powstałe w wyniku rozdrobnienia feudalnego wczesnopiastowskiej Polski w 1138 roku. W 1320 roku stało się częścią , na terenie dawnej dzielnicy powstały województwa poznańskie i kaliskie.

Historia mały|lewo|Podział księstwa Polskiego na dzielnice w 1138 r. według ustawy sukcesyjnej Bolesława Krzywoustego: mały|left|Pieczęć Mieszka Starego z napisem (1145). grafika do książki Encyklopedia staropolska. Po podziale państwa polskiego, w okresie rozbicia dzielnicowego w 1138 roku, pomiędzy synów Bolesława III Krzywoustego, Wielkopolska przypadła Mieszkowi III Staremu. Dzielnicą przez ponad wiek rządzili jego potomkowie, Piastowie wielkopolscy, a przejściowo także Henryk I Brodaty i Henryk II Pobożny, przedstawiciele śląskiej linii tej dynastii.

Panowanie Mieszka III Starego W myśl zasady senioratu, Mieszko musiał uznawać zwierzchność seniora, którym był jego przyrodni, starszy brat, Władysław II Wygnaniec.