4 listopada 2004, tuż przed ukończeniem 60 lat, został przyjęty do korporacji prawników Alberty. Zmarł kilka miesięcy później na raka płuc.

Uznawał niezmiennie, że podstawą w relacjach ludów tubylczych z władzami Kanady powinny być duch i litera dawnych traktatów, potwierdzających jego zdaniem suwerenność obu stron. Zdaniem wielu tubylczych działaczy z Kanady opisana przez niego "skórzana kurtyna" – choć osłabiona zębem czasu i staraniami kanadyjskich Pierwszych Narodów – wciąż istnieje. W 2000 r. ubiegał się bez powodzenia o mandat w Izbie Gmin z ramienia Partii Liberalnej, przestrzegając przed odzyskującą popularność sympatią społeczną dla polityki asymilacji. "Sprawił, że władze przyznały się do rasizmu i dyskryminacji, ale nadal doświadczamy tego na co dzień" – powiedziała po jego śmierci Beverley Jones, przewodnicząca Stowarzyszenia Tubylczych Kobiet Kanady.

Wszystkie sześcioro dzieci Cardinala, który nie ustawał w podkreślaniu roli edukacji dla przyszłości kanadyjskich Indian, ukończyło studia, a jego żona doktoryzowała się w dziedzinie oświaty.