Laicyzm (z fr. laïcisme) – koncepcja związana z zasadą rozdziału państwa od Kościoła i braku wpływów religijnych na sprawy państwowe.
Laickość (z fr. laïcité) gwarantuje prawo do swobodnego wyznawania religii i wszystkie wyznania traktuje jako równe. Nie zapewnia jednak specjalnego statusu dla religii – religie powinny podlegać takim samym prawom jak inne sfery życia i nie stać ponad prawem.
Laickość a laicyzm Zdaniem niektórych autorów istnieje różnica między laicyzmem a laickością. Laicyzm to pogląd, który nie zapewnia swobodnej wolności religijnej; wolność religijną zapewnia tylko laickość, bo nie zabiera głosu na temat wartości poszczególnych poglądów (jest neutralna światopoglądowo w przeciwieństwie do ustroju, gdzie panuje religia państwowa i do ustroju, gdzie panuje laicyzmC. Kintzler, Qu'est ce que la laïcité, Paris, Vrin 2007).
Korzenie laicyzmu Laicyzm wywodzi się m.in. z Republiki Francuskiej, która jest państwem laickim, co wyrażono w czołowym miejscu konstytucji: „La France est une République, une, indivisible, laïque et sociale.” Rząd francuski nie ma prawa uznać żadnej religii (inaczej sprawę uregulowano w odzyskanej od Niemców Alzacji).