Portret Heleny Modrzejewskiej, znany też jako Portret p. Modrzejewskiej, Portret artystki dramatycznej Heleny Modrzejewskiej – obraz polskiego malarza Tadeusza Ajdukiewicza, pierwszy z trzech portretów jego autorstwa przedstawiających Helenę Modrzejewską. Zdaniem dr Agaty Wójcik, badaczki malarstwa XIX i przełomu XIX i XX wieku, jest to jeden z najbardziej znanych portretów w historii malarstwa polskiego XIX wieku.

Okoliczności powstania Pomysł namalowania portretu Heleny Modrzejewskiej, jednej z najbardziej znanych polskich aktorek przełomu XIX i XX wieku związany jest z balem w Sukiennicach, który odbył się 5 października 1879 roku. Bal był jednym z wydarzeń związanych z obchodami 50-lecia pracy literackiej Józefa Ignacego Kraszewskiego.

Bal w Sukiennicach odbył się zaraz po spektaklu w Teatrze Miejskim, gdzie wystawiano sztukę Kraszewskiego Miód Kasztelański. Helena Modrzejewska grała w spektaklu jedną z głównych ról, był to jej pierwszy występ po przyjeździe do kraju z Ameryki. Po przedstawieniu Modrzejewska wzięła udział w balu, gdzie zrobiła wielkie wrażenie swoją piękną suknią i została też wybrana drugą królową balu (pierwszą została Zuzanna Czartoryska).