mały|Bałwan na ekspozycji Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka w kopalni w Wieliczce. mały|Bałwan w kopalni soli w Bochni Bałwan soli, bałwan solny, bałwan (łac. bankus, niem. die Bank – ława, lada) – historyczny termin stosowany w polskim górnictwie soli kamiennej dla brył soli ociosanych przez górników do formy dużego walca lub beczkowatej.
Historia W trakcie eksploatacji soli w kopalni głębinowej odspajano od złoża prostopadłościenne bloki soli, zwane w Polsce kłapciami. Ich kształt i zbyt duża wielkość uniemożliwiały jednak transport takiego bloku do szybu, a następnie podniesienie go na powierzchnię. Dlatego kłapcie były dzielone na mniejsze, wydłużone bloki, których boki obrabiano narzędziami, aż do uzyskania z nich formy walcowatej lub beczkowatej, w takiej postaci łatwiej je było toczyć i podwieszać, zarówno podczas transportu w kopalni, jak i dalej, do odbiorców poza kopalnią. Przetaczaniem bałwanów trudniły się zespoły górników zwanych walaczami.