Rządy na stanowisku wielkiego mistrza Po śmierci Konrada z Turyngii, następcy Hermana, dostojnicy krzyżaccy wybrali Gerharda na nowego wielkiego mistrza, gdyż obiecywał on skupić uwagę zakonu na poszerzaniu jego wschodnich posiadłości, zwłaszcza w Cylicji, gdzie otrzymali znaczne włości od króla Armenii. Gerhard von Malberg należał do stronników papieża Innocentego IV i posiadał jego wyraźne poparcie, czego wyrazem było papieskie nadanie zakonowi w lenno Prus. W zamian, wielki mistrz zobowiązał się do płacenia papieżowi corocznego trybutu.
Wewnętrzna walka wśród Krzyżaków pomiędzy poszczególnymi frakcjami spowodowała odwołanie Gerharda z urzędu. Było to prawdopodobnie wynikiem przewagi uzyskanej przez frakcję procesarską. 7 lipca 1244 roku, podczas kapituły generalnej w Montfort, starszyzna zakonu zmusiła go do rezygnacji ze stanowiska wielkiego mistrza i do zwrotu wszystkich insygniów władzy. Rozgoryczony Gerhard poprzysiągł im zemstę. Zbiegł w tym celu do templariuszy wraz z grupą zwolenników i, sfałszowawszy pieczęć wielkiego mistrza, zaczął zaciągać ogromne długi w imieniu zakonu, co stało się przyczyną nowego sporu.