Julian Pagaczewski (ur. 14 stycznia 1874 w Krakowie, zm. 13 listopada 1940 w Ciężkowicach) – historyk sztuki, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności.
Życiorys Był synem Juliana (właściciela browaru) i Michaliny z Zarewiczów, wnukiem Ludwika Zarewicza (badacza polskich kościołów i klasztorów), siostrzeńcem Aleksandra Zarewicza (dermatologa, profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego). Uczęszczał do III Gimnazjum im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie, w latach 1893–1896 studiował historię i historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim, słuchając wykładów m.in. Stanisława Smolki i Wincentego Zakrzewskiego. Od 1896 był asystentem w I Katedrze Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego. W latach 1900–1911 pracował jako kustosz w Muzeum Narodowym w Krakowie, uzupełniając jednocześnie studia na uczelniach zagranicznych (w Berlinie, Paryżu, Rzymie). Obronił w tym czasie także doktorat na Uniwersytecie Jagiellońskim (1908), na podstawie rozprawy Jasełka krakowskie przygotowanej pod kierunkiem Mariana Sokołowskiego;