mały|Wieża wyciągowa szybu Wanda (2013) Kopalnia Węgla Kamiennego „Wanda” – głębinowa kopalnia węgla kamiennego, działająca pod tą nazwą formalnie od 1 października 1936 r. do 31 stycznia 1938 r. w Nowym Bytomiu (obecnie Ruda Śląska). Od 1 lutego 1938 r., po połączeniu z kopalnią „Lech” (niem. „Hillebrand”), funkcjonowała jako Kopalnia Węgla Kamiennego „Wanda-Lech”Jerzy Jaros: „Słownik historyczny kopalń węgla na ziemiach polskich”, wyd. II poprawione i zaktualizowane, Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, , s. 27, 107, która została zlikwidowana w 1968 r.
Historia Powstała z połączenia starszych kopalń „Lithandra” i „Belowssegen”.
Kopalnia „Lithandra” (nadanie 14/29 września 1830 r.) należała do kilku właścicieli, od których w latach 1835–1837 Karol Godula wykupił 83 kuksy, a w 1899 r. Joanna Schaffgotsch nabyła resztę udziałów. Była eksploatowana od 1853 r.
Kopalnia „Belowssegen” (nadanie 5 listopada 1805 r., powiększana 19/30 lipca 1828 r. i 20 lutego 1857 r.) była eksploatowana od 1806 do 1877 r. Należała początkowo do radcy von Belowa i miasta Bytomia. W 1837 r. odkupił ją od nich hrabia Andrzej Renard, który w 1855 r. odsprzedał ją spółce „Minerva”. W 1871 r. kopalnia przeszła na własność spółki Oberschlesische Einsenbahnbedarfs A.G. (Oberbedarf), od której w 1899 r. nabyła ją Joanna Schaffgotsch.